استیل ساتن، براش و پولیش: انتخاب پرداخت سطح برای آشپزخانه

دو سینک استیل با قیمت و ظاهر تقریبا یکسان را در نمایشگاه کنار هم میگذارید و هر دو تمیز و براق به نظر میرسند؛ چند هفته بعد از نصب، لکههای آب و اثر انگشت روی یکی دیده میشود و روی دیگری تقریبا نامرئی است. این تفاوت از جنس آلیاژ نیست، از پرداخت سطح میآید و دقیقا همان چیزی است که باید هنگام خرید از فروشنده بپرسید.
برای فهمیدن موضوع اول باید بدانید استیل چرا ضدزنگ است. استیل ضدزنگ آلیاژی است با دستکم حدود ۱۰٫۵ درصد کروم که در تماس با اکسیژن هوا یک لایه بسیار نازک از اکسید کروم روی سطح میسازد و از خوردگی جلوگیری میکند. این لایه با سایش از بین میرود ولی دوباره خودش را ترمیم میکند. پس هر سه پرداختی که در ادامه میگوییم از نظر مقاومت در برابر زنگزدگی تقریبا برابرند و آنچه آنها را متفاوت میکند، بازتاب نور و زبری ظاهری سطح است.
سه پرداخت رایج روی استیل و تفاوت واقعی آنها
در استاندارد EN 10088-2 که فولادهای نورد سرد را طبقهبندی میکند، پرداختها با نمادهای کوتاه نامگذاری میشوند. نماد 2B حاصل نورد سرد، عملیات حرارتی، اسیدشویی و نورد نهایی با غلتک صیقلی است؛ نامتعین و براق با تابش ملایم خاکستری. این پرداخت امروز رایجترین پرداخت استیل است و پایه بیشتر پرداختهای براش و پولیش محسوب میشود. یعنی ساتن، براش و پولیش در عمل سه مرحله روی یک ورقه پایه 2B هستند، نه سه جنس فلز متفاوت.
سه پرداخت رایجی که در بازار لوازم آشپزخانه با آنها روبهرو میشوید کنار هم گذاشتهایم.
براش (نماد 1J و 2J): سطح با ساییدن در یک جهت مشخص، بافت یکجهته پیدا میکند و زبری آن معمولا بین 0.2 تا 1.0 میکرون است. بازتاب کم و جهتدار است و خطوط ریز سطح زیر نور مایل به چشم میآید.
ساتن (نماد 1K و 2K): صافترین پرداخت غیر بازتابنده در این خانواده است و زبری آن کمتر از 0.5 میکرون میماند. یکدست، نرم و بدون جهت؛ دقیقا همان چیزی که در لوازم خانگی به نام ساتن فروخته میشود.
پولیش (نماد 1P و 2P): سطح بازتابنده مکانیکی که در نهایت میتواند آینهای باشد؛ زبری کمتر از 0.1 میکرون. بیشترین درخشندگی و کمترین تحمل در برابر خط و لکه.
میانبر (یا سندبلاست): بهجای ساییدن، سطح با پرتاب ذرات ریز شیشه یا سایر مواد ساینده زبر میشود. کاملا مات است، اثر انگشت را تقریبا صفر نشان میدهد ولی چون یکنواخت نیست، نور را پخش و ظاهر سطح را کمی گرم و مهآلود نشان میدهد.
نکته پایانی: هرچه سطح بازتابندهتر باشد، شستوشوی روزمره سختتر و حساسیت به خراش بیشتر است.
کدام پرداخت لکه و اثر انگشت را کمتر نشان میدهد
اثر انگشت روی استیل دو چیز با خود میآورد: چربی که خیلی کم از پوست جدا میشود و ذرات ساینده بسیار ریزی که روی سطح میمانند. روی یک سطح بازتابنده مثل آینه این لایه بهصورت کدر شدن موضعی و لکههای ریز دیده میشود، چون هر ناهمواری کوچک نور را پخش میکند و آینه همان را نشان میدهد. براش و ساتن این مشکل را با پخش کردن بازتاب حل میکنند.
تفاوت ظریف اینجاست: در براش، خطوط ریز جهتدار بازتاب نور را میشکنند و اثر انگشت در آن گم میشود، اما خود بافت زیر نور مایل دیده میشود. در ساتن، سطح یکنواخت و بدون جهت است؛ لکههای ریز را برجسته نمیکند و در نور کم هم تمیز به نظر میرسد. اگر معیار شما کمترین نمایش اثر انگشت است، معمولا انتخاب بین براش و ساتن انجام میدهند و برای خانوادهای که هر روز چند بار با دست خیس به سینک و بدنه هود میخورد، بافت جهتدار عملا بخشش بزرگی است.
در مقابل، پولیش براق زیباترین حالت ممکن را میدهد و برای هودهای دیواری شیشهای و استیل جلویی جلوه خوبی دارد، ولی دو هزینه دارد. هر خراش و هر لکه روی آن باقی میماند و دیده میشود، و چون سطح آینهای نور را مستقیم بازمیتاباند، طراحان توصیه میکنند در محلهایی که نور مستقیم به آن میتابد، سراغ پرداختهای براق با احتیاط بیشتری رفت. اگر پولیش را انتخاب میکنید، از روز اول سراغ پولیش اصطکاکی مخصوص استیل بروید، نه ساب معمولی.

نگهداری هر پرداخت: پولیشکردن در برابر ساب نبردن
اصل نگهداری استیل برای هر سه پرداخت یکی است: شستوشوی منظم با شوینده ملایم و خشک کردن، چون هر چه رسوب و چربی کمتر بماند، کمتر به ساب نیاز پیدا میکنید. تفاوتها فقط در مرحله آخر است. سابنبردن با سیم ظرفشویی در واقع سطح را خطدار میکند؛ روی براش این خطها همجهت بافت میشوند و چیزی به چیز اضافه نمیکنند، اما روی ساتن و پولیش هر خط تازه بلافاصله دیده میشود. ترتیب درست این است:
با مایع ظرفشویی و یک اسفنج نرم سطح را بشویید و با آب فراوان آبکشی کنید.
با دستمال نرم و در جهت بافت براش، سطح را کاملا خشک کنید؛ قطرههای آب باقیمانده خودشان لکه میسازند.
اگر لکه چربی یا اثر انگشت مانده است، در ساتن و پولیش از دستمال نرم و کمی پولیش مخصوص استیل استفاده کنید و همیشه در یک جهت بکشید، نه رفتوبرگشتی.
روی سطوح براش، ساب نرم را فقط در امتداد خطوط بکشید؛ همین کار کفایت میکند و نیازی به پولیش مکانیکی نیست.
هر چند هفته یک بار، گوشهها و درزهای سینک و اطراف شیرها را جداگانه تمیز کنید؛ این نواحی در هر پرداختی زودتر کدر میشوند.
هرگز از ساب زبر، سنباده، پد زبر یا سیم ظرفشویی خشک استفاده نکنید؛ اینها سطوح را میخراشند و روی براش و ساتن لکههای برگشتناپذیر میسازند.
هماهنگی استیل با شیشه مشکی و بدنه تیره
در آشپزخانههای ایرانی، ترکیب رایج این است: اجاق شیشهای مشکی، هود شیشهای یا استیل، و سینک استیل. مشکل هماهنگی وقتی پیش میآید که در یک ردیف، سه سطح با سه میزان بازتاب متفاوت کنار هم بنشینند: شیشه مشکی براق، بدنه استیل براق، و سینک مات. چشم این سه سطح را جدا میبیند و آشپزخانه شلوغ به نظر میرسد. راهحل این نیست که همه را براق کنید؛ کافی است یک سطح مات و یک سطح بازتابنده داشته باشید و بقیه را بین این دو نگه دارید.
با اجاق شیشهای مشکی و هود شیشهای، سینک ساتن یا براش انتخاب کنید. مات بودن سینک، بازتاب خالص شیشه را خنثی میکند و خط افقی واحدی در آشپزخانه میسازد.
اگر هود شما تماماستیل و بازتابنده است، سینک را مات بگیرید تا دو سطح براق در یک ردیف نباشند. سینک معمولا بیشتر از هود لمس میشود، پس مات بودن آن بیشتر به کار میآید.
پرداخت شیشه سیاه در هودهای سرامیکی مات است و بازتاب کمی دارد؛ اگر شیشه هود شما براق است، انتخاب ساتن برای سینک هماهنگتر از پولیش است.
یک قانون ساده را نگه دارید: در هر ردیف، حداکثر یک سطح کاملا بازتابنده داشته باشید و بقیه را بین مات و نیمهبراق نگه دارید.



برای بیشتر آشپزخانههای پرتردد، سینکی با پرداخت ساتن یا براش انتخاب معقولی است، چون لکه و اثر انگشت را کمتر نشان میدهد و خطوخش روزمره روی آن به چشم نمیآید. سینک استیل دولگن داتیس مدل 180 و هود دیواری زاویهدار داتیس سری لاویدا هر دو رنگ خنثی دارند و میشود آنها را کنار یک اجاق شیشهای مشکی گذاشت بدون اینکه ردیف آشپزخانه شلوغ به نظر برسد. اگر بازتاب کامل اولویت شماست، پولیش براق انتخاب کنید و بدانید نگهداری آن حساستر از دو پرداخت دیگر است.