چیدمان آشپزخانه ایرانی: اجاق گاز، فر توکار، هود و سینک را چگونه کنار هم بچینیم

وقتی نوبت به بازسازی آشپزخانه میرسد، رایجترین اشتباه این است که خرید لوازم را شروع میکنیم و بعد سراغ چیدمان میرویم. در واقع اجاق گاز، فر توکار، هود و سینک چهار نقطه ثابت یک نقشهاند: هر کدام روی یک دیوار مینشینند و فاصلههای میانشان مسیر رفتوآمد شما را میسازد. اگر این چهار نقطه بعد از نهاییشدن کابینت انتخاب شوند، جابهجاییشان یعنی باز کردن کابینت، دستکاری لوله گاز و سیمکشی و هزینهای که دوباره برمیگردد.
مثلث کار و فاصلههای پیمایش
در طراحی استاندارد آشپزخانه، سه نقطه یعنی سینک، اجاق گاز و یخچال در قالبی به نام مثلث کار چیده میشوند و مجموع طول سه ضلع آن باید بین ۴٫۸۰ متر و ۶٫۰۰ متر باشد. کمتر از این مقدار یعنی هنگام پخت، دست و پای شما به یخچال و سینک برخورد میکند؛ بیشتر از آن یعنی وسط آشپزی مدام قدم میزنید. طول هر ضلع هم بهتنهایی نباید آنقدر کوتاه شود که جلوی شعله گاز یا درِ یخچال را بگیرد.
ارتفاع مناسب سطح کار برای سینک و گاز بین ۸۵ تا ۹۲ سانتیمتر گرفته میشود و کابینت زمینی معمولاً ۶۰ سانتیمتر عمق دارد.
کابینت هوایی حدود ۳۵ سانتیمتر عمق دارد و در ارتفاعی نزدیک ۲ متر نصب میشود.
اگر آشپزخانه دو ردیف کابینت روبهروی هم دارد، فاصله بین دو ردیف باید دستکم ۱٫۲ متر باشد.
پهنای استاندارد اجاق گاز و یخچال هر دو حدود ۶۰ سانتیمتر است، پس جای آنها را از روی همین عرض حساب کنید.
این اندازهها را قبل از خرید روی کاغذ بنویسید، نه بعد از آن. اگر آشپزخانه کوچک شماست و جمع مثلث کار از ۴٫۸۰ متر کمتر میشود، معمولاً جابهجایی یک نقطه کافی است؛ مثلاً وقتی سینک کنار یخچال مینشیند، ضلع بین سینک و اجاق گاز که مهمترین ضلع است حفظ میشود و در عوض هزینه جابهجایی فاضلاب بالا میرود.

یک اجاق سه شعله شیشهای مثل مدل ۳۸۵ داتیس، عرضی در همین محدوده دارد و وقتی روی دیوار اصلی آشپزخانه مینشیند، تقریباً همیشه نقطه ثابت نقشه است: هم در مثلث کار قرار میگیرد و هم هود باید روی همان دیوار نصب شود.
هود دقیقاً بالای اجاق، نه کنار آن
کار هود این است که بخار، چربی و گاز پخت را تا حد ممکن از نزدیکترین نقطه به منبع بکشد؛ به همین دلیل در راهنماهای تهویه آشپزخانه، هود تا حد امکان نزدیک منبع توصیه میشود. اگر هود را یک وجب کنارتر از اجاق نصب کنید، بخار از لبه بیرونی آن رد میشود و روی کابینت و دیوار مینشیند. دو نکته دیگر هم هست: هود برای سوخت کامل گاز به هوای تازه نیاز دارد، و اگر مجرایی به بیرون نداشته باشد و بازگردان باشد، بخار و چربی را به خود آشپزخانه برمیگرداند.




در آشپزخانه ایرانی معمولاً دیوار اجاق همان دیواری است که یک ردیف کابینت پایین و یک ردیف کابینت هوایی بالای آن را دارد. ارتفاع کابینت هوایی کمی بیش از ۲ متر است، پس فاصله نهایی هود تا سطح گاز را همین آشپزخانه تعیین میکند، نه کاتالوگ. عدد دقیق را باید از دفترچه نصب همان دستگاه خواند، چون هر مدل سقف و اندازه بدنه خودش را دارد. مسیر مجرا هم بهتر است کوتاه و مستقیم باشد؛ هر زانوی اضافه در مسیر هم افت میاندازد و هم مستعد تجمع چربی است.
یک هود توکار مخفی مثل سری والیرا داتیس دقیقاً برای همین چیدمان ساخته شده است: بدنه داخل کابینت هوایی پنهان میشود و فقط سطح جلویی آن میماند، پس در آشپزخانه کوچک فضای بالای سر شما را نمیگیرد و خط کابینت یکدست باقی میماند.
فر توکار و جابهجایی لوله فاضلاب پیش از نهاییکردن کابینت
فر توکار برخلاف اجاق گاز، در ارتفاع چشم قرار میگیرد و به همین دلیل دو مسئله خودش را دارد: کدام دیوار را اشغال میکند و برق را از کجا میگیرد. در بیشتر آشپزخانههای ایرانی فر توکار برقی زیر همان اجاق یا در ستون کناری آن قرار میگیرد تا پریز برق و لوله گاز در یک نقطه جمع شوند. اگر فر را در انتهای ردیف کابینت بگذارید، معمولاً ناچارید سینک یا یخچال را جابهجا کنید و همین یک تصمیم، کل چیدمان را به هم میریزد.
اول: مسیر لوله فاضلاب و شیر گاز را تعیین کنید و جای سینک را روی همان نقطه قفل کنید.
دوم: دیوار و ارتفاع اجاق گاز را مشخص کنید، چون هود و کابینت هوایی روی همین دیوار ساخته میشوند.
سوم: محل فر توکار را انتخاب کنید و کف و فاصلههای اطراف نیاز آن را از دفترچه نصب همان مدل بخوانید.
چهارم: یخچال را در ضلع باقیمانده مثلث کار بنشانید و مسیر پیمایش را چند روز روی زمین علامت بزنید و آشپزی کنید.
گام آخر ساده به نظر میرسد و بیشترین خطا را میگیرد. چسباندن نوار روی کف، یک هفته پیش از تصمیم نهایی، جلوی دهها هزینه باز کردن کابینت را میگیرد.

رنگ و یکدستی در آشپزخانه کوچک
در آشپزخانه کوچک، سطحهای رنگی زیاد فضا را تکهتکه نشان میدهد. اجاق گاز شیشهای، سینک استیل و هود استیل هر سه سطح براق و خنثی دارند و اگر کابینتها هم در همان خانواده رنگی بمانند، چشم همه سطوح را یکپارچه میبیند. قاعده ساده این است: یک سطح براق برای چهار وسیله اصلی و یک رنگ مات برای کابینتها، و بقیه جزئیات را کوچک نگه دارید.
سطحهای براق را در یک طیف رنگی نگه دارید: شیشه مشکی، استیل یا قهوهای تیره، بدون درآمیختن با رنگهای متضاد.
کابینت هوایی را همرنگ کابینت زمینی بزنید تا خط افقی کابینتها بریده نشود.
نور زیر کابینت هوایی، بازتاب سطح کار را بالا میبرد و به بزرگتر و کمتاریکتر دیدهشدن فضا کمک میکند.
اشتباههای پرتکرار در بازسازی
خرید لوازم پیش از اندازهگیری نهایی؛ ابعاد نصب هر دستگاه را از برگه فنی همان مدل بخوانید، نه از عکس تبلیغاتی.
تعیین محل فر توکار بعد از سفارش کابینت، که عملاً راه جابهجایی برق و فاضلاب را میبندد.
انتخاب هود پس از نهاییکردن کابینت هوایی، که ارتفاع نصب را از شما میگیرد.
کوچک گرفتن فاصله مثلث کار برای جا شدن همه چیز، که در استفاده روزمره خودش را نشان میدهد.
برای بستن مسیر، مدل ۳۸۵ داتیس برای دیوار اصلی و فر توکار ۶۸۳ در همان ارتفاع، یک جفت معمول در آشپزخانههای ایرانی است. هود توکار والیرا برای پوشاندن همان دیوار و سینک دولگن ۱۹۷ برای ضلع مقابل در نظر گرفته شدهاند. در بخش اجاق گاز، بخش هود توکار، بخش فر توکار و بخش سینک دولگن مشخصات و ابعاد نصب هر مدل را در اختیار شما میگذارند تا پیش از بستن نازککاری تصمیم بگیرید. فهرست کامل محصولات هم در فروشگاه در دسترس است.