اجاق و هود روی جزیره آشپزخانه: نکاتی که باید پیش از ساخت بدانید

وقتی تصمیم میگیرید اجاق را روی جزیره آشپزخانه نصب کنید، مشکل اصلی انتخاب خود اجاق نیست؛ مسئله این است که دیگر دیواری پشت سر اجاق نیست و هود دیواریِ نصبشده روی همان دیوار عملاً دود و بخار را نمیگیرد. تهویه روی جزیره یعنی هود آویزان از سقف، داکتی که باید از سقف یا بام رد شود، و فاصلهای که پیش از بستن کابینتها باید درست انتخاب شود.
چرا فاصله از دیوار، تهویه را سختتر میکند
هر هود از سه بخش ساخته میشود: یک سطح مهارکننده که دود را جمع میکند، یک فیلتر چربی و یک فن. کار اصلی سطح مهارکننده است، و راهنمایهای تهویه آشپزخانه تأکید میکنند که دود باید تا حد ممکن از منبع، یعنی از نزدیکترین نقطه به خود اجاق، گرفته شود. روی دیوار، شعلههای گرم هوا را به همان سطح عمودی میچسبانند و هود دیواری آنها را پیش از پخش شدن میگیرد. روی جزیره، همان هوای گرم در فضای باز آزاد است و پیش از آنکه به یک هود سقفی برسد، پخش و با هوای اتاق مخلوط شده است. نتیجه این است که یک هود جزیرهای معمولاً باید از نظر عرض و توان از هود دیواری متناظر بزرگتر باشد.
قاعده رایج در راهنماهای اندازهگیری هود جزیرهای این است که عرض هود دستکم به اندازه عرض سطح آشپزی و ترجیحاً در هر طرف حدود سه اینچ، یعنی نزدیک به هشت سانتیمتر، پهنتر از آن باشد. هود جزیرهای همچنین بهطور معمول از سقف آویزان میشود و همین آویزان بودن یعنی پایینترین لبه هود در مسیر رفتوآمد بالای سر قرار میگیرد؛ بنابراین هم ارتفاع نصب و هم ضخامت بدنه هود باید در محاسبه ارتفاع سقف دیده شود.
سه مسیر تهویه روی جزیره
در عمل سه مسیر وجود دارد که هرکدام هزینه و محدودیت خودش را دارد:
هود سقفی یا داکتی آویزان: رایجترین انتخاب برای جزیره. هود مستقیم از سقف آویزان میشود و داکت از سقف یا بام بیرون میرود. داکت کوتاه و مستقیم، بازده هود را بیشتر میکند و خروج از بام در بسیاری از راهنماها مؤثرتر از تخلیه به دیوار بیرونی دانسته شده، چون مسیر هوا کوتاهتر و بدون زانو است.
هود توکار مخفی در یک باکت پایینآمده روی جزیره: وقتی ارتفاع سقف اجازه نمیدهد هود آویزان نصب شود، میتوان بالای جزیره یک باکت کمارتفاع ساخت و هود توکار را داخل آن جا داد. در این حالت هود دیگر از سقف آویزان نیست و همه چیز به ابعاد دقیق باکت بستگی دارد؛ اندازهها را باید با برش کابینت و دفترچه نصب همان مدل تطبیق داد.
نگهداشتن هود دیواری روبهروی جزیره: تنها وقتی جواب میدهد که فاصله کوتاه و زاویه تقریباً مستقیم باشد. در آشپزخانههای معمولی فاصله روبهرو زیاد است و هود عملاً هوای پخششده در اتاق را میکشد، نه ستون دود بالای اجاق.
یک نکته دیگر هم هست: هود بدون داکت، هوا را پس از فیلتر کردن دوباره به همان اتاق برمیگرداند و بخار، رطوبت و گرمای پخت را کامل از بیرون نمیبرد. روی جزیره، بازگشت این هوا دقیقاً به وسط فضای اصلی آشپزخانه انجام میشود و چیزی مثل یک دیوار، هوا را به سمت هود برنمیگرداند. به همین دلیل برای اجاق گاز روی جزیره، خروج به بیرون انتخاب مطمئنتری است.



برق، گاز و مسیر داکت در جزیره
روی دیوار، لوله گاز و سیم برق از پشت کابینت عبور میکنند و کسی آنها را نمیبیند. روی جزیره، داخل کابینت پر از کشو و ظروف است و هر مسیری که از وسط آن عبور کند باید از قبل در طراحی دیده شود. اینها را پیش از ساخت در فهرست کار بگذارید:
مسیر گاز: شیر قطعکننده باید در دسترس و قابل بستن باشد و لولهکشی به شکلی اجرا شود که شیلنگ کشیده یا تحت فشار نباشد. طول و مسیر شیلنگ را روی نقشه مشخص کنید، نه روی میز کار.
برق اجاق و برق هود: مدار مخصوص هر دستگاه را از ابتدا در نظر بگیرید. برق هود معمولاً باید به سقف یا داخل باکت بالای جزیره برسد و برق اجاق در کف همان کابینت قرار میگیرد؛ این دو را با یک مدار مشترک جبران نکنید.
مسیر داکت: هر زانو، خم و کوتاهشدن مسیر، بازده هود را کم میکند. جای داکت را روی نقشه با فاصله از تیرها و تاسیسات سقف مشخص کنید تا بعد از نازککاری مجبور به باز کردن سقف نشوید.
آب و فاضلاب: اگر قرار است در همان جزیره سینک یا شستوشو هم باشد، مسیر لوله آب سرد، شیر قطعکننده و شیب فاضلاب باید در نقشه باشد؛ جابهجا کردن آن بعد از نازککاری یعنی شکستن کف و کابینت.
ایمنی، دسترسی و پیمایش در اطراف جزیره
نصب اجاق در مرکز آشپزخانه یعنی هر بار که قابلمه داغ را برمیدارید، آن را از وسط اتاق عبور میدهید. چند نکته را در نقشه لحاظ کنید. اول اینکه فاصله اطراف جزیره باید در حدی باشد که یک نفر راحت بایستد و کشوها باز و بسته شوند؛ مسیر کار را در سه چهار حالت مختلف روز آزمایش کنید. دوم اینکه اجاق را در انتهای جزیره، جایی که افراد مدام از کنارش عبور میکنند، ننشانید؛ یک سطح فرودِ آزاد پشت شعلهها جای گذاشتن هم برای گذاشتن قابلمه داغ و هم برای ایمنی کودک لازم است.
سوم، لبه پایینی هود آویزان در ارتفاع سر قرار میگیرد. اگر بلندترین فرد خانه را در نظر بگیرید، ارتفاع نصب را بالاتر میبرید و دوباره به مسئله تهویه برمیگردید. بنابراین تصمیم درباره ارتفاع هود و ارتفاع بدنه باید با توجه به قد افراد خانه و در همان جلسه طراحی گرفته شود، نه بعد از نصب. چهارم، روی جزیره به کلید برق، شیر گاز و در بعضی حالت شیر آب دسترسی دارید؛ بهتر است دستهها و کلیدها طوری نباشند که کودک به آنها دسترسی داشته باشد.


جمعبندی: روی جزیره، هود دیواری جواب نمیدهد و باید هود سقفی، داکت مستقیم به بیرون، عرض هود متناسب با سطح آشپزی و مسیر گاز، برق و داکت از پیش تعیینشده داشته باشید. اگر این چهار مورد را در نقشه نهایی ببینید، بعد از نازککاری برای تغییر دادن هیچکدام مجبور به تخریب نخواهید شد.