تمیزکاری اجاق گاز شیشهای: لکه کربن، رزین و رسوب سخت

شیشه سیاه اجاق گاز بعد از چند هفته پخت، از لکههای ریز آب و لبه نارنجی گرفته تا لایهای چسبنده و سیاه رنگ که با دستمال معمولی پاک نمیشود. مشکل این است که لکه کربن و رزین بهمرور لایه میشوند و هر پاککردن کوتاه، فقط سطح را خراش میدهد و لکه را عمیقتر میکند. راهحل، تمیزکاری مرحلهبهمرحله و با فاصله منظم است، نه تلاش برای اسکبزدن با یک حرکت.
در این راهنما قدمبهقدم میگوییم شیشه، دریچه شعله و شبکه چدنی را با چه روشی تمیز کنیم، چه موادی هرگز نباید روی این سطوح بیایند و نگهداری دورهای چطور انجام میشود. اگر تازه اجاق گاز خریدهاید، پیش از شروع این صفحه بخش راهنمای خرید اجاق گاز را ببینید تا مدل مناسب فضای آشپزخانهتان را انتخاب کرده باشید.
چرا شیشه سیاه کدر میشود
چیزی که روی شیشه مینشیند سه دسته است و هر دسته روش جداگانهای میخواهد. نخست چربی و رزین حاصل از بخار پخت است که با حرارت ذوب میشود، بین ذرات خشککننده و سطح شیشه گیر میکند و پس از سرد شدن به یک لایه نیمهجامد تبدیل میشود. دوم لکه کربن است؛ وقتی یک قطره غذا یا روغن مستقیم روی شعله یا در گودی شعله میافتد، به دوده تبدیل میشود و همان دوده با رزین میچسبد و سیاهی عمیقی میسازد. سوم رسوب نامحلول است که از آب شهری و مواد شوینده باقی میماند و به شکل هاله سفید یا جای قطره خشک میشود.
نکتهای که بسیاری از کاربران از آن غافلاند این است که گودی شعله (جایی که قابلمه مینشیند) خودش منبع کثیفی است. اگر موقع پخت چیزی سرریز کند، همان ذرات ریز به بیرون پرتاب میشوند و لکه کربن را درست روی همان نقطهای میسازند که دستمال کشیدن بیشترین فشار را وارد میکند.
روش تمیزکردن بعد از هر بار پخت
کار مؤثر، تکرار کوچک بعد از هر پخت است. پیش از هر کاری اجاق باید کاملاً سرد شده باشد. دستمال نرم و مایع ظرفشویی ملایم را روی سطح خیس کنید، چند دقیقه بگذارید تا رزین نرم شود و بعد با حرکت دایرهای و بدون فشار زیاد بکشید. اگر فقط همین کار را هر بار تکرار کنید، هیچگاه به لایه کربن سفت نمیرسید و نیازی به روشهای سنگینتر پیدا نمیکنید.
برای لکه کربن و رزین سفتشده، مرحله اول کار با یک خمیر تمیزکننده مخصوص سطوح سرامیکی و شیشهای یا در نبود آن، خمیردندان و کمی آب انجام میشود. خمیر را روی ناحیه لکهدار بگذارید و زیر پلاستیک بکشید تا هوا نخورد و خمیر خشک نشود. بعد از زمانی که روی بستهبندی ذکر شده، با دستمال مرطوب و سپس با دستمال خشک پاک کنید. این روش برای رزین خشکشده جواب میدهد، اما برای دوده چسبیده سطح باید چند بار تکرار شود.
شعلهها را خاموش کنید و کاملاً سرد شدن شیشه و شبکه را صبر کنید.
ناحیه لکهدار را با دستمال نرم و مایع ظرفشویی مرطوب کنید و چند دقیقه بگذارید.
برای لکه چسبنده، خمیر تمیزکننده مخصوص بزنید و با پلاستیک بپوشانید تا خشک نشود.
با اسفنج نرم و بدون فشار زیاد پاک کنید و باقیمانده خمیر را با دستمال خشک بردارید.
در پایان یک بار با دستمال خیس تمیز و یک بار با دستمال خشک، سطح را بدون رد پاک کنید.
برای رسوب آهکی و هالههای سفید، روش فرق میکند. این رسوب در واقع املاح محلول در آب است و با شوینده معمولی پاک نمیشود؛ باید در محیط کمی اسیدی حل شود. استفاده از محلول آب و سرکه سفید روی لکه، پس از چند دقیقه ماندن آن را از بین میبرد و بعد با دستمال تمیز میشود. چون شیشه در برابر اسید مقاوم است، این کار به سطح آسیب نمیزند، فقط باید بلافاصله پس از آن آبکشی و خشک کنید.
موادی که نباید روی شیشه بیایند
بخش بزرگی از آسیبهای شیشه اجاق گاز از مواد ممنوع میآید، نه از گرما. فهرست زیر را جدی بگیرید و اگر محصول خاصی در دستورالعمل همان اجاق محدودیت دیگری دارد، دستورالعمل کارخانه مقدم است.
اسفنج سیمی، سیم ظرفشویی، پد زبر و پودر ساینده؛ اینها روی سطح شیشه خط میاندازند.
قاشق و چاقوی فلزی برای کندن لکه سفت؛ هر بار که تیغه میکشید، یک خط تازه روی شیشه ایجاد میشود.
شویندههای خانگی حاوی زغال فعال یا ذغال سنگ؛ ذرات سیاه آن در خلل و حفرههای سطح میمانند و لکه دائمی میسازند.
اسیدهای غلیظ نشده و ماندگاری طولانی روی سطح؛ محلول رقیق برای رسوب مناسب است اما اسید غلیظ و بیزمان به درزها، چسب و قطعات پلاستیکی اطراف آسیب میزند.
خمیرهای مخصوص تمیزکردن استیل برای سینک؛ این خمیرها برای جذب چربی طراحی شدهاند و برای شیشه سیاه اثر معکوس دارند و لکه را پخش میکنند.
خمیر دندان؛ این ماده گاهی بهعنوان راهحل فوری پیشنهاد میشود اما سایندگی ذرات آن، شیشه را مات میکند.
پارچه زبر و دستمال با ذرات معلق؛ این ذرات مثل شنبه روی شیشه سایش میسازند و کدری دائمی به وجود میآورند.
تمیزکاری دریچه شعله و شبکه چدنی
شیشه تمیز، نیمهکاره است. جای شعله گرما را متمرکز میکند و هر ذره کربن یا رزین باقیمانده در مسیر گاز به سمت دریچه، میتواند شعله را ناپایدار کند یا رنگ آن را به غیر از آبی تغییر دهد. شبکه چدنی هم چون مستقیم روی شعله قرار میگیرد، سریعتر از هر بخش دیگری دوده میگیرد.
شبکههای چدنی را در همان زمانی که اجاق سرد است باز و جدا کنید. چربی سوخته و دوده روی آنها با جوش شیرین در آب گرم حل میشود؛ چند ساعت در محلول بماند و بعد با برس نرم شسته شود. پس از شستوشو حتماً کاملاً خشک کنید، چون رطوبت روی چدن به زنگزدگی میانجامد. برای دریچه شعله، مسیر سوراخ باید باز باشد؛ با مسواک نرم یا سوزن مخصوص دریچه، رسوب و ذرات سیاه اطراف سوراخ را آرام بیرون بیاورید. این کار نیاز به باز کردن و دستکاری قطعات گازی ندارد و در حد همان پاککردن روزمره است.


زمانبندی نگهداری
نگهداری درست، تقسیمکردن کار در سه سطح است. کوتاهمدت همان پاککردن بعد از هر پخت است که جلوی انباشت را میگیرد. میانمدت، هر چند هفته یک بار باید گودی شعلهها و اطراف دریچه با دستمال مرطوب پاک و مسیر سوراخها باز شود. فصلی، هنگام خاموش کردن اجاق در پایان هر فصل، شبکهها را کامل از شیر و خشک کنید و زیر اجاق را جارو کنید، چون بیشتر دودهها از همانجا وارد میشوند.
اگر شیشه اجاق شما دیگر به این مرحله رسیده که هر روش تمیزی جواب نمیدهد، شاید وقت آن باشد که به سراغ جایگزینی اجاق باشید. در فروشگاه، دو مدل پنج شعلهای شیشهای داتیس موجود است که برای آشپزخانهای مناسباند که همزمان چند قابلمه روی اجاق کار میکند.


پیش از خرید، فهرست کامل مدلها را ببینید و اندازه برش کابینت و نوع اتصال گاز را پیش از سفارش بررسی کنید. نصب و اتصال گاز را به نصبکار مجاز بسپارید.