تمیزکاری فر برقی و شیشه درب: راهنمای عملی برای چربی، دوده و لکههای سوخته

شیشه درب فر برقی که کدر شده و دیگر از داخل آن آشپزخانه را نمیبینید، معمولاً نتیجه چند ماه پختوپز بدون تمیزکردن است. همین شیشه، دیوارههای داخلی، سقف، ریلهای کناری و کف حفره را دوده و چربی پختهشده پر میکند و بعد از هر بار استفاده بدتر میشود.
خبر خوب این است که بیشتر این آلودگیها با مواد ساده خانگی و کمی صبر از بین میروند و نیازی به تعویض شیشه یا تعمیرکار نیست. در این نوشته به ترتیب جلو میرویم: اول ایمنی و مواد ممنوع، بعد شیشه درب، سپس جدارها و کف، در آخر ریلها و سینی، و در پایان یک برنامه نگهداری سالانه که حجم کار سال بعد را کم میکند.
مواد ممنوع و ابزارهایی که شیشه و لعاب را خراب میکنند
پیش از هر روشی، بهتر است بدانید چه چیزهایی را کنار بگذارید. فر برقی توکار، شیشه چندلایه و جدارههای لعابدار دارد. هر ماده ساینده یا خورنده، لایه لعاب را زبر میکند و در شیشه خط میاندازد؛ این خطها دائمیاند و با سایش بیشتر فقط پخشتر میشوند.
سیم ظرفشویی و پد فلزی زبر: روی لعاب و شیشه خط میاندازند و لایه محافظ را میخراشند. به جای آن از اسفنج نرم، پد فومی یا دستمال میکروفایبر استفاده کنید.
جوکن سوپر، وایتکس و هر ماده حاوی کلر: کلر به همراه مواد قلیایی یا اسیدی گاز کلر میسازد و به شیشه و قطعات داخلی آسیب جدی میزند.
اسپری تمیزکننده در حال سوختن و ژل ظرفشویی چرب: اول اینکه چربی بیشتری به لعاب اضافه میکند، دوم اینکه در حرارت بالا به دوده و نسوختنی تبدیل میشود. اسپری را فقط روی پارچه بزنید، نه داخل فر.
ماده لولهبازکن، اسید سیتریک غلیظ و شویندههای صنعتی: اینها برای سطح لعاب طراحی نشدهاند و ممکن است سطح را کدر و بیرنگ کنند.
در مقابل، چیزهای ساده معمولاً کافیاند: جوششیرین، سرکه سفید رقیقشده، مایع ظرفشویی، آب گرم و یک دستمال یا اسفنج نرم. نسبتها دقیق نیستند و بسته به شدت آلودگی فرق میکنند؛ نقطه شروع خوب برای محلول سرکه، مخلوط تقریبی یک به یک از سرکه و آب است.
تمیز کردن شیشه درب؛ جدا کردن شیشه یا تمیز کردن از داخل
شیشه درب بیشترین چربی پخته را جمع میکند، چون مستقیم در معرض بخار و حرارت است. روش کمخطر این است: فر را خاموش کنید و بگذارید کاملاً سرد شود، سپس سطح بیرونی شیشه را با مایع ظرفشویی و دستمال نرم تمیز کنید.
خمیر جوششیرین بسازید: دو تا سه قاشق غذاخوری جوششیرین را با کمی آب گرم مخلوط کنید تا حالت خمیری غلیظ بدهد. این خمیر را روی شیشه بمالید و بگذارید چند دقیقه بماند تا چربی نرم شود.
لایه خمیر را با یک پارچه نرم یا کارت پلاستیکی مسطح پاک کنید. فشار کم نگه دارید؛ فشار زیاد میتواند به شیشه آسیب بزند.
برای لکههای چسبنده باقیمانده، دستمالی مرطوب با محلول تقریبی یک به یک آب و سرکه سفید بسازید، چند دقیقه روی شیشه بگذارید و بعد با دستمال تمیز بکشید.
در پایان با دستمال خشک، تمام رطوبت را بگیرید. رطوبت باقیمانده بین لایههای شیشه جمع میشود و کدری تازهای میسازد.
در بسیاری از فرهای توکار، درب چند تکه است و یک یا چند شیشه داخلی قابل جدا شدن است تا بش لایه داخلی را هم تمیز کرد. جدا کردن شیشه معمولاً با باز کردن بستهای نگهدارنده در لبه داخلی درب انجام میشود. چون ساختار هر مدل فرق دارد، پیش از دست زدن به بستها، دفترچه راهنمای همان فر را ببینید. اگر مطمئن نیستید، همان تمیزکردن از بیرون کافی است و لازم نیست ریسک کنید.
جدارها، سقف و کف حفره
داخل حفره معمولاً سه نوع آلودگی دارد: چربی روان که با حرارت جمع میشود، دوده خشک که با دستمال خشک جمع میشود، و لایه قهوهای سوخته که به لعاب چسبیده است. ترتیب درست کار، از بالا به پایین و از تمیزترین ناحیه به آلودهترین ناحیه است.
دوده خشک: با دستمال نرم و کمی رطوبت، در حالی که فر خاموش و خنک است. دستمال را کنار بکشید و زیاد روی یک نقطه نمانید.
لایه چربی چسبنده: خمیر جوششیرین را روی سطح بزنید، چند دقیقه بگذارید و بعد با اسفنج نرم بشویید. برای قسمتهای سختتر، همان محلول تقریبی یک به یک آب و سرکه سفید کمک میکند.
کف حفره: معمولاً بیشترین چربی را دارد. محلول را بگذارید چند دقیقه بماند و سپس با دستمال یا اسفنج بردارید و در پایان با دستمال خشک پاک کنید.
اگر المان برقی پایین فر را میبینید، آن را با دستمال خیس تمیز نکنید. اطراف آن را با دستمال تقریباً خشک بگیرید و رطوبت را از روی هیتر خشک کنید. گرد و غبار روی المان به خودش گیر میکند و هم تمیزکاری بعدی را سختتر میکند و هم میتواند باعث بوی نامطبوع شود.
ریلها، سینی و متعلقات
ریلهای کناری معمولاً جایی هستند که فرورفتگی چربی جمع میشود و چون در دید نیست، سالها دستنخورده میمانند. سینی و توریها هم چربی را مستقیم روی خود میگیرند و اگر همانطور که هستند داخل فر بمانند، چربی دوباره به کف میسوزد.
پیش از هر چیز، دفترچه دستگاه را نگاه کنید تا بدانید کدام قطعات قابل شستوشو با ماشین ظرفشویی هستند. بسیاری از سینیها و توریهای فر قابل شستوشو هستند، اما بعضی پوششها و قطعات پلاستیکی یا لعابدار نیستند و باید فقط با دست شسته شوند. سینی را در آب ولرم غوطهور کنید و با مایع ظرفشویی بشویید؛ برای لکههای سوخته، چند دقیقه خمیر جوششیرین روی آن بمالید و بعد بسایید.
ریلها را با دستمال مرطوب پاک کنید و اگر فرورفتگیها چسبنده شدهاند، یک مسواک نرم کوچک با محلول رقیق سرکه کمک میکند. ریلها را کاملاً خشک کنید و بعد سریها را تازه چرب کنید تا در فر و بیرون از آن روان بمانند.

هنگام خرید، دستگاهی را انتخاب کنید که جدارههای لعابدار قابل تمیزکردن و شیشه درب قابل جدا شدن داشته باشد؛ دسترسی به این دو ویژگی، کار نگهداری سالانه را کوتاهتر میکند. دفترچه هر مدل را قبل از خرید بخوانید.
برنامه نگهداری سالانه
کاری که یک بار انجام میدهید، هر ماه کمتر از شما میخواهد. یک برنامه ساده و واقعبینانه میتواند چنین باشد:
بعد از هر پخت غذای چرب: بگذارید فر خنک شود، سپس کف و دیوارهها را با دستمال مرطوب بگیرید و شیشه درب را از بیرون پاک کنید.
هر چند هفته یک بار: سینی و توریها را بشویید و ریلها را با دستمال تمیز کنید. ریل معمولاً فراموششدهترین بخش فر است.
هر یک تا دو ماه: یک دور کامل تمیزکردن با خمیر جوششیرین و محلول سرکه، و در پایان خشک کردن کامل حفره و شیشه.
سالی یک بار: بازدید وضعیت واشر درب و روان بودن لولاها. اگر درب کامل بسته نمیشود یا از لبهاش بخار بیرون میآید، موضوع را به نصبکار مجاز بسپارید؛ دستکاری لولا یا واشر از عهده مصرفکننده خارج است.
در فروشگاه، فر توکار برقی داتیس مدل 697، فر توکار برقی داتیس مدل 698 و فر توکار برقی داتیس مدل 666 در دسترساند. پیش از انتخاب، دفترچه هر مدل را درباره جدارهها، نوع شیشه درب و قابلیت شستوشوی سینی بررسی کنید تا تمیزکاری سالانه برایتان سادهتر شود.

برای دیدن مدلهای دیگر، بخش فر توکار فروشگاه را ببینید. راهنمای خرید فر توکار هم میتواند کمک کنید.