خرید لوازم آشپزخانه دست دوم: ریسکها و چکلیست بازدید

وقتی میخواهید اجاق گاز، فر یا سینک دست دوم بخرید، مشکل اصلی این نیست که دستگاه کار میکند یا نه؛ مشکل این است که از کجا بفهمید این کار کردن، حاصل سلامت دستگاه است یا فقط تحمل فشارهای گذشته. ظاهر تمیز، بوی نداشتن و روشن شدن شعله هیچکدام بهتنهایی درباره عایق برق، سلامت شیلنگ گاز یا انسداد سیفون چیزی نمیگویند.
در ادامه یک چکلیست عملی برای بازدید حضوری میدهید، فهرستی از نشانههایی که باید باعث کنار گذاشتن معامله شوند، و توضیح میدهیم چرا شستوشو و ضدعفونی جای بررسی ایمنی را نمیگیرد. هدف این است که با چند دقیقه وقت گذاشتن در بازدید، بدانید دقیقاً چه چیزی را نمیتوانید ببینید و باید دربارهاش سؤال کنید.
در بازدید حضوری چه چیزهایی را باید ببینید
در آشپزخانه، وسایل از دست دوم بیشتر از هر چیز در معرض ضربه، رطوبت و حرارت هستند. ترتیب درست این است که اول بدنه و شیشه را ببینید، بعد مسیر گاز یا برق را، و در پایان بخشهای آب را. این ترتیب کمک میکند چیزی را پشت هیاهوی ظاهری از قلم نیفتد.
شیشه و سطح رویی اجاق را با چراغ قوه و از زاویه نگاه کنید. ترکهای مویی، ترک از لبه گازسوز، لکههای سوخته یا موجافتادگی سطح، اثر حرارت و ضربهاند و بهسادگی ترمیم نمیشوند.
درب فر را باز و بسته کنید. لولای شل، واشری که دیگر نچسبیده، قفل درب معیوب و لبههای تغییرشکلداده، همگی نشانه استفاده طولانی از قطعهای هستند که تعویضش هزینه و دردسر دارد.
نوار دور شیشه فر، دریچهها و صفحه کنترل را بازرسی کنید. تغییر رنگ یا کنده شدن نوار عایق دور شیشه، نشانه مستقیم حرارت زیاد و رطوبت است و معمولاً با گرما دوباره سفت نمیشود.
سینک را زیر شیر آب باز کنید. به جریان آب نگاه کنید نه فقط به ظاهر، و سیفون و لوله را باز کنید تا داخل آن را ببینید. گرفتگی، نشتی از اتصال مهرهای یا بوی گنبدی یعنی سیفون باید باز شود.
برنامههای فر را یکییکی اجرا کنید و صفحه نمایش و چرخه تنظیم دما را ببینید. اختلاف میان دمای تنظیمشده و محسوسشدن گرما، از کارکرد شماره ترمostat خبر میدهد، اما سالم بودن سنسور داخلی را ثابت نمیکند.
کف سینک، دور ساقه شیر و زیر سینک را نگاه کنید. خوردگی نقطهای، زنگزدگی اطراف مهرهها، لایه نازک زنگ زیر گودهها و اثر نشتی قدیمی روی کف کابینت، همگی نشانهای هستند که تعمیر لازم است، نه نظافت.
دستگاه را از نظر ظاهری روشن نکنید؛ در بازدید اول فقط نگاه کنید و در بازدید دوم، اگر فروشنده اجازه داد، آن را به برق یا گاز وصل کنید و رفتار شعله، صدای فن و روشن شدن نمایشگر را ببینید.
بازرسی چشمی، نخستین و ارزانترین مرحله هر نوع آزمون ایمنی است: در استانداردهای آزمون الکتریکی هم قبل از هر اندازهگیری، بازرسی چشمی برای یافتن عیب عایق، سیم جدا شده یا نصب اشتباه انجام میشود. همین ترتیب را رعایت کنید.
چه چیزهایی را نمیشود دید و باید پرسید
بخش بزرگی از ریسک در چیزهایی است که از بیرون دیده نمیشوند: سلامت عایق سیمها، پیوستگی اتصال زمین، نشتی جزئی برق در بدنه فلزی، عمر باقیمانده شیلنگ گاز و آببندی موتور هود. اینها با چشم و حتی با یک تست ساده قابل تأیید نیستند و حدس زدن دربارهشان ریسک را بالا میبرد.
قبل از دیدن دستگاه، این پرسشها را آماده داشته باشید: دستگاه در چه سالی و در چه شهری استفاده شده و چرا تعویض شده؛ آیا تا به حال تعمیر برقی، تعویض شیلنگ یا تعویض قطعات اصلی داشته است؛ فاکتور و کارت ضمانت دستگاه کجاست؛ و آیا همه بخشها و متعلقات همراه آن است. پاسخ دقیق و بدون کلیگویی، خودش یک نشانه است؛ جوابهای مبهم یعنی باید همان مورد را جدیتر بگیرید.
اگر فروشنده میگوید دستگاه سالم است اما حاضر نیست بگذارد هر قسمتی را ببینید یا روشن کنید، بهتر است همانجا معامله را کنار بگذارید. برای اقلام ارزشمند، اینکه دستگاه پیش از خرید توسط تعمیرکار یا برقکار بررسی شود، هزینه کوچکی در برابر ریسک برقگرفتگی و آتشسوزی است.
نشانههایی که باید معامله را همانجا متوقف کنند، معمولاً در یکی از این موارد دیده میشوند:
بوی سوختگی، بوی سیم سوخته یا دوده اطراف پریز و شلنگ و سیم برق
شیلنگ گاز ترکخورده، بادکرده، تاشیده یا بدون سر و بست استاندارد و تاریخ مصرف گذشته
شعلههایی که ناپایدارند، زرد یا خاموش میشوند، یا در شاخه و درب گازسوز هستند
ترک سرامیکی، درب شکسته یا دریچهای که هنگام کار کردن فر باز میماند
نمایشگر، کلیدها یا برنامههایی که بعد از قطع و وصل برق بههم میریزند یا اصلاً روشن نمیشوند
سینکی که آب در آن جمع میشود، گودههای خورده روی کف یا زنگزدگی گسترده در اطراف سیفون
اگر بیش از یکی از این نشانهها را دیدید، یا یکی از سه مورد اول وجود داشت، پیش از هر تصمیمی معامله را متوقف کنید. این فهرست خط قرمز است، نه فهرست نقصهایی که بشود با کمی تخفیف جبران کرد.
ریسک برقی و گاز در دستگاه دست دوم
دستگاه برقی دست دوم ممکن است سالها پیش تعمیر شده باشد و اتصالاتش از استاندارد روز فاصله گرفته باشد. آزمونهای ایمنی الکتریکی که روی این دستگاهها انجام میشود شامل اندازهگیری مقاومت عایق، آزمون پیوستگی اتصال زمین و اندازهگیری نشتی جریان است؛ کاری که با یک مولتیمتر خانگی جایگزین نمیشود و همان دلیلی است که پریز برق سالم برای دستگاه توکار مهم است.
در مورد گاز، سختگیری بیشتر است چون خطا فقط به خرابی دستگاه محدود نمیشود. یک نشتی کوچک در شیر یا شیلنگ، در فضای بسته آشپزخانه میتواند به تجمع گاز بینجامد و بههمراه دانهای جرقه، انفجار ایجاد کند. به همین دلیل در بسیاری از کشورها بازرسی و سرویس وسایل گازی فقط به دست فرد دارای صلاحیت انجام میشود و این محدودیت قانونی، شامل دستگاه دست دوم هم میشود.
شستوشو و ضدعفونی چه چیزی را حل نمیکند
نظافت ظاهری مهم است و دستگاه را هم برای شما و هم برای فروشنده بعدی قابل قبولتر میکند، اما درخت پوشش و تمیزکاری هیچ چیزی از اینها را تغییر نمیدهد: عیق عایق برق در بدنه، فرسودگی شیلنگ گاز، نازک شدن گسسته گازها در واشر، خوردگی نقطهای استیل که از بیرون با پاککننده پر میشود، و عمر قطعات الکترونیکی.
چه وقت دست دوم اصلاً منطقی نیست
دست دوم وقتی منطقی است که دستگاه قابل بازرسی باشد: قطعهای که میبینید و در حالت روشن میسنجید، دستگاهی که سابقه و فاکتور روشن دارد، و قیمتی که اگر همهچیز خراب شد باز هم قابل تحمل باشد. در چند وضعیت، خرید نو منطقیتر است:
وقتی دستگاه را فقط با عکس و توضیح فروشنده میبینید و امکان بازدید حضوری نیست
وقتی دستگاه دست دوم قرار است بهعنوان دستگاه اصلی و روزمره استفاده شود، نه وسیله موقت
وقتی هر دو بخشی که به برق و گاز وصل میشوند، یعنی شیلنگ، شیر و دوشاخه، همزمان فرسودهاند
وقتی برای جبران خرابی باید تخفیف بگیرید، اما هزینه ریسک باز هم بیشتر از قیمت نو همان کلاس است
اگر تصمیم گرفتید دست دوم بخرید، مسیر مطمئنتر از خرید موردی، خرید از فروشندهای است که امکان بازدید، آزمون روشن و تحویل دفترچه را میدهد. برای دیدن نمونههای نو و نوکمدلهای این دسته، میتوانید اجاقهای گاز شیشهای موجود در فروشگاه را ببینید؛ برای نمونه

برای سینک هم، پیش از خرید دست دوم مسیر آب و سیفون را در آشپزخانه خودتان بررسی کنید. مدلهای نو زیر را میتوانید برای مقایسه ببینید.


