هود توکار مخفی چطور کار میکند؟ مکانیزم، نورپردازی و فیلتر

وقتی هود توکار داخل کابینت پنهان میشود، دیگر چیزی برای نگاه کردن باقی نمیماند و همین نامرئی بودن باعث میشود خریدار نتواند تشخیص دهد دقیقاً چه چیزی میخرد و چه انتظاری باید از آن داشته باشد.
در این راهنما نگاه میکنیم که هود توکار مخفی کجا مینشیند، هوا را با چه مکانیزمی میکشد و دو فیلتری که کارشان متفاوت است چه زمانی باید تعویض شوند.
جایگاه هود توکار در آشپزخانه ایرانی
بیشتر آشپزخانههای ایرانی کابینت بالایی کمعمق دارند و دیوار رو به روی اجاق پر از کابینت است. هود شومینهای دیواری در چنین فضایی حجمی به نما اضافه میکند و برای خروج دود معمولاً به سوراخ دیوار یا داکت روی سقف نیاز دارد. هود توکار مخفی همان حجم را داخل ردیف کابینت پنهان میکند؛ آنچه دیده میشود معمولاً یک پنل شیشهای، یک پنل استیل یا یک کشوی همرنگ کابینت بالاست.
همین پنهان بودن، معیار انتخاب را عوض میکند. در هود شومینهای بدنه و موتور از دور دیده میشوند؛ در هود توکار فقط پنل در دید است. پس باید پهنای پنل نسبت به ردیف کابینت، کیفیت لولا و دستگیره، و فضای آزاد بالای سر برای باز شدن پنل را بسنجید. اندازه پنلی که از دو طرف کابینت بیرون بزند یا کمی باریکتر از ردیف کابینت باشد، همان هماهنگیای را که به خرید هود توکار میروید خراب میکند.




مکانیزم مکش: داکتی در برابر بازگشتی
هسته کار هود یک موتور است که هوا را از روی سطح پخت میمکد. هودها بر اساس سرنوشت هوا به دو دسته تقسیم میشوند. در نوع داکتی، هوا پس از عبور از فیلتر وارد داکت میشود و به بیرون ساختمان میرود. در نوع بازگشتی، هوا پس از فیلتر شدن دوباره به داخل آشپزخانه برمیگردد.
تفاوت این دو فقط در محل خروج هوا نیست؛ نتیجهاش هم فرق دارد. هود داکتی بخش بزرگی از بخار، رطوبت، گرما و دود را از آشپزخانه بیرون میبرد. هود بازگشتی هوا را در همان اتاق میچرخاند و بخار، رطوبت و چربی معلق در آشپزخانه میمانند. در منابع فنی هم تأکید میشود که سامانه بازگشتی بهطور کامل بخار، رطوبت، چربی و دود را بیرون نمیبرد و به تعویض دورهای فیلتر نیاز دارد.
نوع داکتی: هوا از فیلتر رد و از طریق داکت به بیرون میرود و فیلتر کربنی برای کارکرد درست لازم نیست.
نوع بازگشتی: هوا پس از فیلتر دوباره وارد آشپزخانه میشود و به فیلتر کربنی نیاز دارد.
اگر در واحد شما امکان عبور داکت نیست، نوع بازگشتی عملیتر است؛ اما انتظار تهویه کامل نداشته باشید.
پیش از خرید بپرسید هود داکتی است یا بازگشتی و داکت آن با چه قطری به بیرون میرود.
نکتهای که در توضیحات فروشگاهها گم میشود این است که داکت بلند و پیچدار بخشی از توان موتور را از بین میبرد؛ هر زانوی اضافه و هر متر اضافه، افت مکش میسازد. مسیر داکت را از قبل با نصیب نهایی کنید.
ساختار داخل کابینت: موتور، بدنه و دریچه
بهطور کلی هود از سه بخش ساخته میشود: پنلی که دود بالنده را جمع میکند، فیلتر چربیگیر و فن. در هود توکار، فن و بدنه داخل حجم کابینت مینشینند و فقط پنل و کلیدها در دید هستند؛ پس ارتفاع آزاد داخل کابینت، فضای گردش هوا و دسترسی سرویس را تعیین میکند.
درباره موتور دو خانواده رایج است: موتورهای جریان متناوب و موتورهای DC با کموتاسیون الکترونیکی. موتورهای DC بازده بهتری نسبت به حجم هوای مکش دارند و به همین دلیل معیار مقایسه بسیاری از هودهای امروزی، نسبت حجم هوای مکش به مصرف برق است.
درباره صدا یک معیار کلی وجود دارد: صدای هود بر حسب دسیبل یا سون گزارش میشود و بیشتر هودهای خانگی در بیشترین دور موتور حدود شصت تا هفتاد دسیبل صدا تولید میکنند، در حالی که مدلهای کمصدا به حدود چهل دسیبل میرسند. چون این عدد معمولاً در بیشترین دور اعلام میشود، کار در دور کم را هم خودتان بسنجید. هودهای داکتی هم بهطور معمول پرصداتر ولی کارآمدترند.
در انتهای داکت معمولاً یک دریچه یکطرفه نصب میشود که مانع برگشت هوای بیرون به داخل ساختمان میشود و جلوی ورود هوای سرد و گرد و غبار را میگیرد. در نوع بازگشتی این دریچه معنا ندارد، چون داکتی به بیرون وجود ندارد.
نورپردازی: چراغی که هر روز کار میکند
تقریباً هر هودی چراغ داخلی دارد و در هود توکار این چراغ نقش مهمتری پیدا میکند. چون بدنه در کابینت پنهان شده، نور از پنل پایین تابانده میشود و ارتفاع تابش دقیقاً برابر ارتفاع کف کابینت است.
در انتخاب نوع لامپ، تفاوت اصلی میان هالوژن و LED است. لامپهای LED بهطور کلی برق کمتری مصرف میکنند، دیرتر میسوزند و در برابر روشن و خاموش شدن مکرر مقاومترند؛ در آشپزخانهای که روزی چند بار چراغ روشن میشود، این تفاوت در طول عمر قطعات خودش را نشان میدهد.
اما چیدمان نور مهمتر است. اگر کابینت بالایی کمعمق باشد، چراغی که در عمق نصب شده سایه میاندازد و جلوی دست و قابلمه را نمیگیرد. برای اجاقهای پهنتر، دو چراغ یا شیشه روشنتر نتیجه بهتری میدهد. نور سفید سرد برای دیدن دقیق رنگ و پخت غذا کاربردیتر است، در حالی که نور گرم فضای آشپزخانه را دلپذیرتر میکند اما تشخیص رنگ را سختتر.
کاربرد نور هود فقط روشن کردن اجاق نیست. بررسی رنگ و برجستگی کیک، کار با ماهی و گوشت و تمیز کردن شیشه پس از آشپزی، همه به نور مستقیم و بدون سایه نیاز دارند. اگر چراغ پشت لبه پنل پنهان شده باشد یا نورش رو به دیوار باشد، همین کارها سخت میشود.
فیلترها: لایه چربیگیر و لایه کربنی
فیلترها دو کار متفاوت انجام میدهند. فیلتر اولیه چربی و ذرات را میگیرد و قابل شستن است. فیلتر کربنی بو را جذب میکند، قابل شستن نیست و باید دورهای عوض شود. پس وقتی میپرسید هود داکتی است یا بازگشتی، در واقع میپرسید آیا لایه دوم فیلتر برای شما لازم است یا نه.
در منابع فنی سه خانواده فیلتر معرفی میشود. فیلتر مش یا کاستی از نوارهای توری آلومینیومی روی هم ساخته میشود. فیلتر پانلی یا بافل از قاب استیل یا آلومینیوم با پانلهای خمیده ساخته میشود؛ انحنای پانلها چربی را نگه میدارد و تمیز کردنش سادهتر است. فیلتر کربنی از کربن فعال پودری ساخته میشود و عمدتاً برای کاربرد بازگشتی است.
کربن فعال چرا مؤثر است؟ چون ساختار متخلخل آن سطح ویژه بسیار بزرگی دارد و مولکولهای بو روی سطحش میچسبند. همین جذب سطحی است که اجازه میدهد فیلتر کربنی بوی پخت را کم کند، در حالی که فیلتر چربیگیر برای بو ساخته نشده است. فیلتر کربنی اشباع میشود و دیگر کار نمیکند، پس در منابع فنی هم تعویض دورهای برایش توصیه شده، نه شستن.
فیلتر چربیگیر را باز کنید و در آب گرم بشویید؛ چربی سردشده با آب سخت پاک نمیشود.
پس از شستن کاملاً خشک کنید؛ رطوبت باقیمانده روی فلز لکه میسازد.
فیلتر کربنی را نشویید؛ هر وقت بو دوباره پر شد، آن را تعویض کنید.
دور و بیرون سری هود را از بیرون به داخل در برنامه نظافت خانه بگذارید؛ این بخش معمولاً جا میماند.

برای دیدن این سه سری کنار هم، به بخش هود توکار در فروشگاه سر بزنید؛ هود توکار مخفی داتیس سری آرو، والیرا و فالکون هر سه در همین دسته هستند.
در نهایت یک عادت ساده بیشتر از هر تنظیمی به کار میآید: چند دقیقه پیش از روشن کردن شعلهها هود را روشن کنید و بعد از خاموش کردن اجاق چند دقیقه بیشتر روشن نگه دارید. اگر اول شعله را روشن کنید و بعد دنبال کلید هود بگردید، دود همان چند ثانیه اول از دست میرود.